Maria, kẻ đã tin

Nguyên tác của: Karl Rahner 

NHỮNG ĐỀ XƯỚNG

Hôm nay chúng ta muốn trả lời một câu hỏi về Thánh-Mẫu-học, một câu trả lời đã không ngớt ám ảnh tâm trí các thần học gia, nhất là trong hiện tại. Họ đi tìm một nguyên tắc căn bản cho Thánh-Mẫu-học. Lẽ dĩ nhiên, trong khuôn khổ nhỏ hẹp của bài suy gẫm này, chúng ta không có tham vọng đạt tới mức độ sâu sắc của các nhà thần học. Lý do trước tiên là các thần học gia đã trình bày ý kiến của họ dưới nhiều hình thức rất khác nhau, mà chúng ta thì lại không có ý trả lời cho câu hỏi của chúng ta bằng cách góp nhặt các ý kiến hay chọn lựa một trong những ý kiến đã được đề xướng ra.

Theo một số thần học gia thì nét căn bản là tín điều về chức phận là Mẹ Thiên Chúa là tín điều căn bản hơn hết trong tất cả các tín điều về Maria. Một số khác cãi lại và cho là không được. Vẫn biết rằng về mặt lịch sử thì tín điều về chức làm Mẹ Thiên Chúa là cựu trào nhất trong các tín điều về Maria. Nhưng không phải vì thế mà ta có thể nói đó là tín điều căn bản và đầy đủ hơn cả. Người ta rất có thể lầm tưởng rằng giữa Maria và Chúa Giêsu Kitô, Con của Ngài theo xác thịt chỉ có một sự liên lạc hoàn toàn cá nhân và riêng rẽ ; và bởi đó sẽ không có dính dự gì với chúng ta cả, cho dù chức làm Mẹ Thiên Chúa của Ngài có cao sang đến đâu đi nữa.

Và người ta tìm cách cắt nghĩa hoặc bổ túc những xác nhận thần học thâm niên nhất đó trong Thánh-Mẫu-học, để trình bày cho chúng ta thấy rõ rằng Maria cũng là Mẹ đích thực của chúng ta nữa. Vì, theo kế đồ của Thiên Chúa, Maria là Đấng cưu mang Con Thiên Chúa để việc cứu chuộc nhân loại được thực hiện, nên Maria cũng đã giữ một vai trò quyết liệt trong lịch sử cứu chuộc chứ không phải chỉ trong đời tư của Đức Giêsu mà thôi. Chúng ta thấy rất nhiều kiểu cắt nghĩa. Có người nói : Maria là Mẹ của Đức Giêsu và là Mẹ chúng ta, Mẹ của Đức Giêsu Kitô toàn diện : Mẹ của đầu và của chi thể. Hay Maria là Mẹ chung tất cả. Hoặc có kẻ phân tách chức phận làm Mẹ của Maria : một bên Ngài là Mẹ theo xác thịt, một bên Ngài là Mẹ thiêng liêng. Hay cũng có nghĩa so sánh : Maria là Evà mới, và song song với Ađam mới là Chúa Giêsu Kitô. Người đã ra công, nối gót các giáo phụ từ thế kỷ thứ hai, tìm cách qui tụ lại xung quanh Evà mới tất cả những gì nhập thể được biết về vai trò của Maria trong lịch sử cứu chuộc.

Hay cũng có người nói : trong lịch sử cứu chuộc, Maria là Đấng đã nhân danh toàn thể nhân loại, và với danh nghĩa là đại diện cho Hội thánh, đã đón nhận ơn cứu chuộc cho tất cả mọi người chúng ta, vì Ngài là bạn trăm năm của Chúa Kitô. Họ lý luận rằng Maria không chỉ là Mẹ Đức Giêsu mà thôi, nhưng Ngài còn đóng cái vai trò một người bạn trăm năm của Đức Lời, tương tự như vai trò của Evà thứ nhất bên người cha chung của nhân loại. Cách này hay bằng cách khác, các thần học gia đã cố gắng diễn tả dung mạo của Maria trong một tiếng, một câu. Họ muốn trình bày với tín hữu một tiếng có thể gói ghém tất cả những gì đức tin nói về Maria. Ở đây chúng ta không dám đi quá những cố gắng ấy và cũng không cố ý chọn một giải pháp hoàn hảo nhất trong các giải pháp trình bày trên đây. Chúng ta sẽ đi một con đường đơn sơ hơn và ít uẩn khúc hơn để trả lời, dưới một quan niệm hoàn toàn khác biệt, cho câu hỏi : Maria đích thực là ai ?

Last Updated: 01/01/2002