TƯỢNG ĐÀI ÁNH SÁNG

G. Nguyễn Cao Luật op

Chặng dừng chân

Trong mùa chay, sau trình thuật Đức Giêsu chịu cám dỗ trong hoang địa, phụng vụ đọc tiếp trình thuật Đức Giêsu biến hình đổi dạng. Điều này có một ý nghĩa đặc biệt. Quả thế, trong Tin Mừng Lu-ca, các trình thuật ông Phê-rô tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô, Đức Giêsu loan báo cuộc thương khó lần thứ nhất và Đức Giêsu biến hình đổi dạng là một chặng dừng trong hành trình lên Giêrusalem: Thành phố này là đỉnh cao trong sứ vụ cứu thế của Đức Giêsu, đồng thời cũng là nơi diễn ra cuộc cám dỗ cuối cùng, mà theo thánh Luca, sẽ xảy ra tại Đền Thờ. Điều này có nghĩa là cuộc hành trình lên Giêrusalem đầy những gian nan vất vả. Đức Giêsu lên Giêrusalem như một vị tư tế bước lên những bậc cấp của bàn thờ để tiến dâng hy lễ. Biến cố Đức Giêsu biến hình đổi dạng trùng hợp với chặng dừng này, trong đó Đức Giêsu hiện diện trước Chúa Cha, trong ánh sáng rực rỡ.

Chắc chắn vì lý do này mà tác giả đã nhấn mạnh, như trong nhiều biến cố quan trọng khác, rằng cuộc biến hình đổi dạng đã diễn ra khi “Đức Giêsu đang cầu nguyện”. Người ta có thể suy đoán được nội dung của lời cầu nguyện này. Đang khi những người bạn đồng hành với Đức Giêsu chìm trong giấc ngủ, cũng như sau này tại núi Cây Dầu, thì ông Mô-sê và ông Ê-li-a đàm đạo với Đức Giêsu “về cuộc Xuất hành Người sắp hoàn thành tại Giêrusalem”. Trước khi tiếp tục hành trình lên đồi Canvê, Đức Giêsu đã trải qua một khoảnh khắc tuyệt vời, trong đó ý nghĩa Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn được bày tỏ cách trọn vẹn. Nhờ vậy, Người sẵn sàng chấp nhận mầu nhiệm sắp xảy ra, tức là cái chết và cuộc phục sinh của Người.

Hôm nay, ba môn đệ được nhìn thấy khuôn mặt chói ngời ánh sáng của Đức Giêsu. Ít lâu sau, cũng ba ông được nhìn thấy khuôn mặt khác của Đức Giêsu, khuôn mặt ướt đẫm mồ hôi và máu. Người ta sẽ khạc nhổ vào khuôn mặt ấy, và đội lên trên đó một mạo gai. Khi bị treo trên thập giá, Đức Giêsu sẽ kêu lên: “Lạy TC, lạy Thiên Chúa của con, sao ngài bỏ rơi con?” (Mt 27,46), như thể TC đã bỏ rơi Người. Còn hôm nay, trong biến cố này, chính TC nói về Người: “Đây là Con Ta, người đã được Ta tuyển chọn, hãy vâng nghe lời Người!” (Lc 9,35)

Nhỏ bé trước tình yêu

Đức Giêsu cùng với ba môn đệ đi cầu nguyện. Ba người môn đệ này là những người thân tín nhất của Đức Giêsu trong Nhóm 12. Biến cố này xảy ra tám ngày sau khi ông Phêrô tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô của Thiên Chúa.

Phản ứng của Đức Giêsu đã phần nào xô đổ dự kiến của các môn đệ: câu chuyện kết thúc quá xấu và Đức Giêsu báo cho các ông biết bí mật về cái chết của Người. Cái chết của Đức Giêsu phá vỡ mọi chương trình hành động của các ông. Người tuyên bố : “Con Người phải chịu nhiều đau khổ, … bị giết chết, và ngày thứ ba sẽ sống lại”. Đức Giêsu luôn làm cho người ta bối rối, ngay chính lúc người ta tưởng đã hiểu được Người.

Vậy, Đức Giêsu ra đi cùng với các ông Phêrô, Giacôbê và Gioan. Các ông mệt mỏi nên ngủ thiếp đi, trong khi Đức Giêsu cầu nguyện với Chúa Cha. Thật là không dễ dàng chút nào khi phải sống chung với một Đấng Thánh, nhất là khi người đó lại là Đức Giêsu. Tinh thần thì nhanh nhẹn, nhưng xác thịt thì nặng nề …

Thình lình, niềm vui ùa tới, xoá tan điềm xấu trước đó. Đức Giêsu chìm trong ánh sáng, các ông chưa từng thấy bao giờ. Các ông Môsê và Êlia đang đàm đạo với Người: toàn bộ lời Thiên Chúa hứa với dân Ít-ra-en nay được thực hiện trong hạnh phúc khôn tả, như thể mục đích đã đạt được.

Phấn khích trước niềm vui lớn lao, ông Phê-rô chẳng còn lo lắng gì nữa. Ông muốn nắm lấy và giữ chặt món quà Thiên Chúa tặng ban. Ông đã lên tiếng nói thay vì lắng nghe Thiên Chúa, đấng đang đưa ông vào trong đám mây, và xa hơn, đưa ông đến tiếp xúc Thiên Chúa. Thế nhưng sau đó, nỗi sợ hãi đã xâm chiếm ông và hai người bạn. Các ông không còn biết gì nữa. Đây không phải là nỗi sợ hãi so những sức mạnh ác độc gây nên, nhưng là nỗi sợ hãi của con người trước mặc khải chói ngời của Thiên Chúa. Con người cảm thấy nhỏ bé và tầm thường trước tình yêu Thiên Chúa, tình yêu làm biến đổi cả thân xác. “Đây là Con Ta, người được ta tuyển chọn, hãy vâng nghe lời Người !”

Sau đó, Đức Giêsu còn lại một mình, trở lại tình trạng bình thường như các ông vẫn thấy thường ngày, nhưng giờ đây, các ông đã hiểu rõ hơn sự sâu xa tiềm ẩn nơi con người ấy.

Như thế, Thiên Chúa Cha đã bày tỏ lòng ưu ái dành cho các ông cũng là cho mọi người: trong cuộc sống bình thường và gian nan của nhân loại, con người vẫn có thể nhận được ánh sáng rực rỡ, tình yêu mãnh liệt và bình an trong Đức Giêsu.

Cuối cùng, trong niềm tin và hy vọng, Đức Giêsu muốn dẫn đưa loài người đến sự biến đổi tự bên trong, một món quà hôm nay mới tỏ hiện một phần, và ngày sau được tỏ hiện trọn vẹn.

Cuộc hiển hiện mới

Mặc khải tại núi Xi-nai… Đức Giêsu biến đổi hình dạng: hai biến cố này song đối với nhau. Biến cố Đức Giêsu biến đổi hình dạng là một xác nhận về giao ước mới: dân chúng đi theo Đức Giêsu (ở đây là các ông Phêrô, Giacôbê và Gioan, đại diện cho Nhóm Mười Hai, tức là toàn thể các chi tộc Ítraen), đó là dân Ít-ra-en đích thực của Thiên Chúa.

Trong biến cố này, tất cả các dấu chỉ về Thiên Chúa được bày tỏ: đám mây, ngọn núi, màu trắng … đó là cuộc gặp gỡ giữa Đấng Sáng tạo và thụ tạo của Người, cuộc gặp gỡ giữa trời và đất. Tuy nhiên, cuộc gặp gỡ này còn có một ý nghĩa sâu xa hơn: hội ngộ giữa Chúa Cha và Chúa Con.

Trong biến cố này, Đức Giêsu không lên tiếng nói. Người ở trong vinh quang. Trước đây vinh quang này đã bao phủ hai vị đại diện cho lòng tin của Ít-ra-en, đó là các ông Mô-sê và Ê-li-a. Giờ đây, vinh quang ấy tập trung nơi Đức Giêsu: hai vị ngôn sứ, trước đây là tác viên chính, giờ đây chỉ là người chứng kiến.

Đang khi đó, các môn đệ của Đức Giêsu thiếp ngủ. Trong thực tế, các ông ở bên ngoài những gì đang xảy ra và những gì vượt trên các ông. Vì các ông sống trong giấc mơ của mình, trong khát vọng của mình: chúng ta hãy định cư tại đây, hãy giữ chặt lấy Thiên Chúa. Thế nhưng, ông Phê-rô “không biết mình đang nói gì.”

Về phần mình, Đức Giêsu vẫn im lặng. Nhưng tiếng nói bí mật đã tuyên bố: “Hãy vâng nghe lời Người.” Có nghĩa là: Hãy đón nhận mầu nhiệm! Hãy nghe theo Đấng mở ra con đường.

“Chỉ còn thấy một mình Đức Giêsu.” Chỉ còn lại một con người. Qua con người này, nhân loại phải tiếp tục nhận ra vinh quang của Thiên Chúa.

Được tình yêu bao phủ

Biến cố Đức Giêsu biến đổi hình dạng đưa chúng ta vào trung tâm của mầu nhiệm Đức Giêsu. Người thuộc dòng dõi những tôi tớ của Thiên Chúa, đã được các ngôn sứ của Thiên Chúa báo trước. Như các tôi tớ khác, Người cũng bị loài người ruồng bỏ và chịu đau khổ – đúng ra là hơn những người khác. Tuy nhiên, Người là Con chí ái của Chúa Cha, và chính Người đến làm cho Hội Thánh được khai sinh.

Với biến cố này, chúng ta được mời gọi trở nên giống Chúa Giêsu: những khuôn mặt âu lo và đau đớn, những khuôn mặt buồn phiền và thất vọng được kêu mời biến đổi thành những khuôn mặt rạng rỡ, vui tươi.

Thánh Phaolô viết: “Quê hương chúng ta ở trên trời … Đức Giêsu Kitô có quyền năng khắc phục muôn loài, và sẽ dùng quyền năng ấy mà biến đổi thân xác yếu hèn của chúng ta nên giống thân xác vinh hiển của Người” (Pl 3,20-21). Từ nay chúng ta là anh em với Đức Giêsu, cùng được bao phủ trong một tình yêu, tình yêu đã bao phủ Đức Giêsu tại đồi Can-vê cũng như khi Người biến hình đổi dạng, tình yêu đồng hành với chúng ta trong mọi thử thách của cuộc đời.

* * *

Ai có thể chỉ cho tôi

thấy khuôn mặt của Thiên Chúa

mà tôi hằng khát khao?

Tìm đâu ra khuôn mặt này,

khuôn mặt không chỗ ở

và không có tuổi tác.

…

Đôi mắt của trẻ thơ

và ánh sáng lấp lánh của chòm sao

cũng như dòng suối tinh ròng,

và những nét kỳ diệu khó hiểu của thời gian

chỉ cho tôi thấy những bóng mờ

của khuôn mặt này.

…

Chỉ một người có thể cho tôi thấy được

khuôn mặt của Thiên Chúa,

đó là nụ cười của một vị thánh trong lần ra đi cuối cùng.

theo J. Vuaillat, 1975