Linh mục có được phép chứng hôn ở tư gia không?
Một cha già đă gọi điện thoại cho tôi và than phiền rằng một linh mục
kia đă đến tư gia để làm lễ thành hôn cho một cặp vợ chồng khác tôn giáo.
Người chồng có Đạo đă ly dị vợ cũ nhưng chưa được tháo gỡ hôn phối mà lại
lấy một người không có Đạo Công Giáo. Linh mục kia nói là để họ xin phép
chuẩn sau, bây giờ cứ chứng hôn cho họ để họ ở với nhau!! Đám cưới ở tư gia
này có đông người tham dự…
Tôi thật kinh ngạc khi nghe cha già kể lại như trên và nhờ tôi lên tiếng về
vấn đề này..
Tôi tin chắc cha già không nói sai về sự việc đă xẩy ra do một linh mục bất
cần giáo lư, giáo luật của Giáo Hội nên đă làm những việc sai trái nghiêm
trọng như sau:
I-Trước hết là việc cử hành Thánh Lễ ở tư gia:
Không có Giáo luật nào cho phép cử hành Thánh Lễ ở tư gia mà phải được cử
hành trong nơi thánh có nghĩa là ở nhà thờ hoặc nhà nguyện đă được thánh
hiến (x Giáo luật số 932 & 1,2)
Tuy nhiên trong thực tế,giáo quyền địa phương- cụ thể là Ṭa Giám mục- vẫn
làm ngơ cho các cha ở xa đến thăm gia đ́nh bà con và nhân tiện cử hành Thánh
lễ trong các gia đ́nh này. Ngoài ra trong dịp lễ giỗ của người thân, nhiều
người cũng thích mời linh mục đến làm lễ giỗ cho gia đ́nh họ, Nhưng Ṭa Giám
Mục không hề cho phép linh mục làm lễ ngày Chúa Nhật hoặc Lễ trọng ở tư gia
cho giáo hữu tham dự. Các giáo hữu buộc phải tham dự Thánh Lễ các ngày Chúa
Nhật và Lễ trọng ở nhà thờ giáo xứ của ḿnh hay ở một nhà thờ khác trong
trường hợp đi chơi xa nhà.
Do đó việc linh mục kia quy tụ đông người ở tư gia để làm lễ thành hôn cho
cặp hôn phối trên là sai trái thứ nhất về luật cử hành Thánh Lễ ở nơi không
phải là Thánh đường hay nhà nguyện công.
2- Sai lầm là việc chứng hôn ở tư gia của linh mục là trái với giáo luật
Sai trái nghiêm trọng thứ hai là, trừ bí tích sức dầu bênh nhân có thể được
cử hành ở tư gia hay ở nhà thương nơi người bệnh không thể đến nhà thờ được,
c̣n tất cả các bí tích khác,thông thường phải được cử hành ở nơi tôn nghiêm
là thánh đường tức nhà thờ của xứ Đạo. Do đó, việc chứng hôn ở tư gia của
linh mục nào đó là trái với giáo luật số 1115 qui định lễ nghi hôn phối phải
được cử hành ở giáo xứ của một trong hai người phối ngẫu. Nếu cử hành ở giáo
xứ khác th́ phải có phép của bản quyên địa phương. Nghĩa là không linh mục
nào được phép cử hành hôn phối ở tư gia hoặc ở nhà thờ nào mà không có phép
của cha sở nhà thờ đó.
3- Sai lầm nghiêm trọng thứ ba là linh mục kia có thẩm quyền để chứng hôn
hay không?
Thẩm quyền nói ở đây là các cha xứ đang coi sóc giáo dân thuộc quyền mục vụ
của ḿnh.Ai muốn kết hôn phải tŕnh cha xứ để xin được giúp đỡ làm thủ tục
và học giáo lư cần thiết trước khi kết hôn trong Giáo Hội. Nếu một trong hai
người muốn kết hôn không ở chung một giáo xứ th́ phải xin giấy giới thiệu và
phép của cha xứ ḿnh trực thuộc để đến xin kết hôn với người thuộc giáo xứ
khác.Nghĩa là không ai được chứng hôn cho những người vô gia cư,tức không
thuộc gáo xứ nào, trừ khi có lư do khẩn thiết (x giáo luật số 1071 & 1) Do
đó, vấn đề đặt ra là linh mục kia có năng quyền (faculty) để chứng hôn hay
không. Nếu không th́ việc chứng hôn này sẽ vô hiều v́ không có phép của bản
quyền sở tại. căn cứ theo giáo luật số 1111.
Nói rơ hơn, không phải cứ là linh mục hay phó tế th́ ai đên xin chứng hôn
cũng được phép chứng mà không cần biết xem người đó có thuộc về giáo xứ ḿnh
coi sóc hay không hoặc đôi tân hôn đó đă được điều tra, chuẩn bị kỹ về giáo
lư và được thẩm quyền sở tại nào cho phép kết hôn và chỉ nhờ linh mục chứng
hôn với sự ủy quyền (delegation) của Bản quyền sở tai (giáo luật số
1115.)...
Với bí tích ḥa giải th́ linh mục nào đang có năng quyền đều được phép giải
tội cho bất cứ ai đến xin xưng tội, dù không phải là giáo dân ḿnh coi
sóc.Ngược lại, với bí tích hôn phối, chỉ có thẩm quyền đia phương- cụ thể là
cha sở coi sóc một xứ Đạo hay linh mục phó được cha sở ủy nhiệm mới có thẩm
quyền để chuẩn bị cho đôi hôn phối và chứng hôn cho họ cách hợp pháp và hữu
hiệu mà thôi (licit and valid)
Như thế, dù linh mục kia là cha sở của đôi hôn phối hay được cha sở đia
phương ủy nhiệm cho chứng hôn phối th́ việc chứng hôn này vẫn sai trái v́ đă
cử hành ở tư gia thay v́ phải ở nhà thờ của giáo xứ theo giáo luật đ̣i
hỏi.(cf.can no..1115)
4-Sai lầm nghiêm trọng nhất là khi đă biết một trong hai người kết hôn đă
ly dị nhưng chưa được tháo gỡ hôn phối cũ (annulment) mà vẫn chứng hôn cho
họ th́ quả thật là người coi giáo luật của Giáo Hội chẳng có nghĩa ǵ hết.!
Linh mục- dù là cha sở một họ Đạo hay là giáo sư dạy giáo luật- th́ cũng
không có chức năng (competence) giải quyết (tháo gỡ) vấn đề rắc rối hôn phối
cho ai nhất là cho những người đă ly dị ngoài ṭa dân sự.Có chăng, các linh
mục ở giáo xứ chỉ có trách nhiệm giúp đỡ những đôi hôn phối đă đổ vỡ, t́m
kiếm sự tháo gỡ hôn phối cũ qua thẩm quyền có chức năng là Ṭa án Hôn phối
(Tribunal) của Giáo Phận. Và chỉ khi nào đương sự xuất tŕnh được án lênh
của Ṭa hôn phối cho tháo gỡ (annulled) hôn phối cũ th́ linh mục ở giáo xứ
mới có cơ sở giáo luật để cho xúc tiến việc xin tái kết hôn mà thôi.
Lại nữa, nếu là hôn nhân hỗn hợp (mixed marriage) nghĩa là một người có Đạo
Công giáo muốn kết hôn với người ngoài Công giáo th́ các linh mục coi xứ
phải xin phép chuẩn (dispensation) cho họ từ Văn Pḥng Chưởng Ấn (Chancellry
Ofice) của Ṭa Giám Mục chứ không xin ở Ṭa Hôn phối.
Như vậy, việc chứng hôn kia là hoàn toàn không hợp pháp và hữu hiệu v́ một
người đă ly dị mà chưa được tháo gỡ hôn phối cũ, lại tái kết hôn với người
khác tôn giáo mà chưa có phép chuẩn (dispensation) của Ṭa Giám Mục sở tại.
Không có luật nào cho phép chứng hôn trước rồi xin chuẩn sau cả. Mà ai xin?
đôi hôn phối không thể tự họ xin được mà phải nhờ linh mục đang phụ trách
mục vụ ở giáo xứ xin theo mẫu đơn qui định với con dấu của giáo xứ (Parish
seal)và chữ kư của người đứng ra xin (linh mục hay Phó tế)
Do đó, không thể nói như linh mục kia rằng cứ chứng hôn trước rồi xin chuẩn
sau.Nói vậy là không hiểu ǵ về những qui luật cần thiết theo giáo luật về
vấn đề kết hôn và chứng hôn trong Giáo hội.
Sự việc kể trên cho thấy là có những linh mục bất cần giáo lư, giáo luật và
kỷ luật bí tích của Giáo Hội nên đă gây thiệt hại cho giáo dân (chứng hôn
không thành sự) cũng như sai trái về giáo lư. Đó là trường hợp một linh mục,
cũng làm lễ ở tư gia, đă mời mọi người tham dự Thánh lễ lên rước Minh Thánh
Chúa, lấy cớ Chúa Kitô đă chết để tha thứ hết tội lỗi cho con người rồi..!
Chúa chết để đền tội thay cho loài người: đúng, nhưng người ta vẫn c̣n có
thể phạm tội nhiều lần nữa bao lâu c̣n sống trên trần gian này chứ?.Và chính
bản thân linh mục kia có dám nói là ḿnh không bao giờ c̣n phạm tội nữa
không? Vậy tại sao dám mời hết mọi người lên rước lễ mà không để họ tự xét
và tự quyết định có xứng đáng rước Chúa trong lúc đó hay không.
Chưa hết, c̣n có linh mục đă bảo giáo dân vào xưng tội khỏi cần xưng ǵ cả,
v́ Chúa đă biết hết rồi, nên chỉ cần làm việc đền tội thôi!! Nếu vậy th́
Giáo Hội cần ǵ đến linh mục ngồi ṭa để nghe và tha tội cho hối nhân thay
mặt cho Chúa Giêsu nữa?
cũng lên quan đến vấn đề giải tội, có linh mục kia đă tỉ mỷ hỏi hối nhân về
các tội đă phạm và c̣n la mắng họ về những tội đó nữa! Như vậy, linh mục này
đă quên mất dụ ngôn người cha nhân lành đă ra đón đứa con đi hoang trở về và
ôm hôn nó cũng như làm tiệc lớn để mừng nó trở về. (Lc 15)
Lại nữa, c̣n có linh mục kia đến làm lễ ở tư gia, đă đưa bánh lễ cho mọi
người hiện diện cầm tay cho linh mục đọc lời truyền phép! Điều này hoàn toàn
sai trái về kỷ luật bí tích, đ̣i hỏi các thừa tác viên phải cử hành mọi bí
tích đúng theo nghi thức và công thức mà Giáo Hội đă quy định..Liên quan đến
bí tích Thánh Thể, luật chữ đỏ (rubric) không cho phép giáo dân và cả phó tế
đọc chung kinh nguyện nào nhất là Kinh nguyện Thánh Thể (Kinh Tạ Ơn) với chủ
tế cũng như không được phép cùng giơ tay trên lễ vật (Bánh và Rượu), nói chi
là cầm bánh cho chủ tế đọc lời truyền phép.!
Sau hết, trong một Giáo phận dưới quyền của Giáo Mục, các linh mục đều phải
tuân thủ mọi qui luật và nội qui (Chỉ nam mục vụ= Pastoral Manual) của Giáo
phận về việc thi hành mục vụ, gây quĩ, sửa sang hoặc xây cất.. Nghĩa là
không linh mục nào được phép tự ư tổ chức quyên tiền của ai dù là để xây cất
công tŕnh hữu ích nào cho giáo dân hay giáo xứ. Cụ thể, không cha xứ nào
được phép xây cất nhà thờ mới, nhà nguyện mới, trường học hay nhà hưu dưỡng
cho ai mà không có phép của Giám mục sở tại.Ngay cả việc quyền tiền để giúp
các nhà Ḍng hay các Giám mục từ nơi khác đến cũng phải có phép của Đấng Bản
quyền địa phương.(Ordinary)
Tóm lại, không linh mục nào được phép tự ư làm việc ǵ liên quan đến lợi ích
chung trong Giáo Phận mà không có phép của Giám Mục trực thuộc. Không thể
nói tôi là người Việt, người Phi hay Mexican, th́ không cẩn theo luật lệ
chung của Giáo Phận, để tự ư làm việc ǵ theo cách suy nghỉ riêng của ḿnh,
dù với thiện chí xây dựng. Và nếu phải nói ra sự sai trái này, th́ đó không
phải là thiếu bác ái hay “đánh phá” anh em mà chỉ v́ lợi ích chung của nhiều
người trong tinh thần tôn trọng mọi nội qui của Giáo Phận mà là linh mục
trực thuộc ai cũng phải nghiêm túc tuân thủ.
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn